orn. SumpÒsion orn.

czyli

TEMATYCZNY SŁOWNICZEK

polsko-łacińsko-(staro)grecki

(opracował Petros Pneumaticos)

 strona główna


Sentencje łacińskie i greckie:
 
MATER NOSTRA,
czyli co zawdzięczamy antykowi Morza Śródziemnego:

Topograficzny Słownik Starożytnego Rzymu:

Topograficzny Słownik Starożytnych Aten:
http://athenae_antiquae.wietrzykowski.net/

 

DODATKI GRAMATYCZNE
 
girl.girl.girl.

PRZYIMKI  ŁACIŃSKIE  I  GRECKIE

praepositiones – prÒqesej
bez sine z abl.; absque z abl. ™ktÒj z gen.; ¥neu z gen.; cwr…j z gen.
blisko, przy, w pobliżu, niedaleko prope z acc.; iuxta z acc.; propter z acc.; ad z acc.; praeter z acc. ™ggÚj z gen.; pl»sion z gen.
dla, z powodu ob z acc.; propter z acc.; pro z abl.; de z abl.; gratia z gen.; causa z gen. ›neka z gen.; c£rin z gen.; ™k z gen.; ™p… z gen.; di£ z gen.; Øpšr z gen.
do, ku, na; przeciw in z acc.; ad z acc.; secus z acc. e„j z acc.; prÒj z acc.; ™n z dat.
dookoła, naokoło, około, wokół circa z acc.; circum z acc. kuklÒqen z gen.; per… z gen.
między, wśród, pomiędzy inter z acc.; intra z acc.; in z acc. met£ z acc.; metaxÚ z gen.; par£ z acc.; di£ z gen.
na zewnątrz, poza, z zewnątrz, oprócz extrā z acc. ™ktÒj z gen.; œxw z gen.
nad, ponad (na pytanie: dokąd?) powyżej super z acc.; ultra z acc. Øpšr z acc.; ™p£nw z gen.; ™p… z gen.; Øper£nw z gen.
nad, ponad (na pytanie: gdzie?) super z abl.; suprā z acc. Øpšr z acc.; ™p£nw z gen.; ™p… z gen.; Øper£nw z gen.
naprzeciw, przeciw, wbrew contrā z acc.; adversus z acc.; adversum z acc.; coram z acc. ¢nt… z gen.
obok, w pobliżu, blisko, tuż przy ad z acc.; apud z acc.; erga z acc.; iuxtā z acc.; iuxtim z acc.; praeter z acc.; prope z acc. par£ z acc.; ™p… z dat.; prÒj z acc.
oprócz, mimo, z wyjątkiem praeter z acc.; extra z acc. pl»n z gen.; cwr…j z gen.; par£ z acc.; parektÒj z gen.
pod (na pytanie: gdzie?) sub z abl.; subter z abl. ØpÒ z gen., dat.; k£tw z gen.
pod (na pytanie? dokąd?) sub z acc.; subter z acc.; infrā z acc. ØpÒ z acc.; Øpok£tw z acc.
ponad super z abl.; suprā z acc. Øpšr z acc.; ™p£nw z gen.; ™p… z gen.; Øper£nw z gen.
przed ante z acc.; apud z acc.; prae z abl.; coram z abl.; pro z abl.; ob z acc. ™nèpion z gen.; ™nant…on z gen.; œmprosqen z gen.; prÒ z gen.
przez, w ciągu, z powodu per z acc.; propter z acc. ›neka z gen.; c£rin z gen.; ™k z gen.; ™p… z gen.; di£ z gen.; Øpšr z gen.
przy, u, w pobliżu, obok ad z acc.; apud z acc.; erga z acc.; iuxtā z acc.; iuxtim z acc.; praeter z acc.; prope z acc. par£ z acc.; ™p… z dat.; prÒj z acc.
w in z abl. ™n z dat.; ™p… z dat.
w dół de z abl. kat£ z acc.
w górę ad z acc., super z acc. ¢n£ z acc.
w obecności, wobec coram z abl.; erga z acc.; palam z abl.; pro z abl.; apud z acc. par£ z acc.; ™p… z dat.; prÒj z acc.; kat£ z acc.; œmprosqen z gen.
wewnątrz, w środku intrā z acc.; inter z acc.; in z abl. ™ntÒj z gen.; œndon z gen.
wzdłuż, według, zgodnie z secundum z acc.; iuxta z acc. kat£ z acc.
z (z kimś) cum z abl. met£ z gen.;  per… z acc.; sÚn z dat.
z (ze środka) a, ab, abs z abl.; e, ex z abl.; de z abl. ™k, œx z gen; ¢pÒ z gen; par£ z gen.
z góry de z abl. kat£ z acc.
z powodu, dla, ze względu na ob z acc.; propter z acc.; pro z abl.; de z abl.; gratia z gen.; causa z gen. ›neka z gen.; c£rin z gen.; ™k z gen.; ™p… z gen.; di£ z gen.; Øpšr z gen.
z tamtej strony, poza, za trans z acc.; ultra z acc.; extra z acc.; foris z acc.; post z acc.; praeter z acc. ™ktÒj z gen.; œxw z gen.; Øperšneika z gen.
z tej strony; w ciągu (o czasie) cis, citrā z acc. ™nèpion z gen.; ™nant…on z gen.; œmprosqen z gen.; prÒ z gen.
z, razem z cum z abl. met£ z gen.;  per… z acc.; sÚn z dat.
z; spośród; od (czasowo) ē, ex z abl.;z abl. ™k, œx z gen; ¢pÒ z gen; par£ z gen.
za, poza, po, z tyłu post z acc., trans z acc., ultra z acc. met£ z acc.; Ôpisqen z gen.; Ñp…sw z gen.
  

X

PRZYIMKI ŁACIŃSKIE

Łączące się z acc. Łączące się z acc. na pytanie dokąd?,
z abl. na pytanie gdzie?
Łączące się z abl.
ad do, ku, przy, pod, koło, obok ad amīcum (do przyjaciela); ad urbem (do miasta, w okolicę miasta); ad Cannas (pod Kannami) in
z acc.

do, ku, na; przeciw

in patriam (do ojczyzny); in meridiem (na południe); in ius vocare (wezwać do sądu); in Verrem (przeciw Werresowi)

a, ab, abs

od, z; przez (osobę)

adversus naprzeciw, przeciw, względem adversus montem (przeciw góry); adversus hostem (przeciw wrogowi) in
z abl.

w, na

in urbe (w mieście); in flumine (na rzece); in armis (pod bronią); in consulatu (podczas konsulatu)

ab urbe (od miasta); a tergo (od tyłu); a dextra (z prawej strony) a pueritia (od dzieciństwa); a matre (od matki, przez matkę)
ante przed ante templum (przed świątynią); ante pugnam (przed bitwą) sub
z acc.

pod

sub potestatem (pod panowanie); sub lucem (tuż przed świtem); sub mensam (pod stół)

apud przy, u, w pobliżu, obok apud insulam (w pobliżu wyspy); apud te (u ciebie); apud Senecam (u Seneki) sub
Z abl.

pod

sub divo (pod gołym niebem = sub Iove); sub armis (pod bronią); sub mensā (pod stołem)

coram

w obecności, wobec

circa, circum około, dookoła, naokoło, wokół circum urbem (dookoła miasta); circa eandem horam (niemal, około tej samej godziny) super
z acc.

nad, ponad, powyżej

super caput (ponad głowę); super mensam (ponad stół); super modum (ponad miarę)

coram exercitu (wobec wojska) coram te (w twojej obecności)
cis, citrā z tej strony; w ciągu (o czasie) cis (citra) flumen (z tej strony rzeki); cis paucos dies (w ciągu tych dni) super
z abl.

nad

super capite (ponad głową); super mensā (ponad stołem)

cum

z, razem z

contrā naprzeciw, przeciw, wbrew contra insulam (naprzeciw rzeki); contra hostes (przeciw wrogom); contra exspectationem (wbrew oczekiwaniu)
RODZ.
 
 
 
przyimki

 

ZEG.
cum amico (z przyjacielem); cum hoste (z wrogiem)
ergā ku, wobec, względem benevolentia erga amīcos (życzliwość wobec przyjaciół) z; od, z góry;
spośród
extrā na zewnątrz, poza, z zewnątrz, oprócz extra fines (poza granicami); extra numerum (ponad liczbę); extra unam animam (oprócz jednej duszy) de muro (z muru); de plebe (z, spośród ludu); multis de causis (z wielu powodów); de libertate (o wolność); de te (o tobie)
infrā niżej, poniżej, pod, u dołu; później infra eum locum (poniżej tego miejsca)
inter między, wśród, pomiędzy inter urbem ac Tíberim (między miastem a Tybrem); inter omnes constat (powszechnie wiadomo) ē, ex z; spośród;
od (czasowo)
intrā wewnątrz, w środku inter silvas (wewnątrz lasów, w lasach); intra sex dies (w ciągu, przed upływem sześciu dni) ex urbe (z miasta); ex illo die (od owego dnia); ex quo (odkąd); unus ex multis (jeden z, spośród wielu)
iuxtā obok, w pobliżu, blisko, tuż przy iuxta viam (obok drogi); iuxta finem vitae (u schyłku życia)
ob naprzeciw, przed, dla, z powodu ob oculos (przed oczami); ob eam rem (z tego powodu, dlatego) prae

przed, z powodu

per przez, w ciągu, z powodu per forum (przez rynek); per noctem (podczas nocy); per nuntium (przez posłańca); per vim (przemocą) prae se ferre (nieść przed sobą); prae te (z twojego powodu)
post za, poza, po, z tyłu post tergum (z tyłu, za plecami); post te (za tobą); post mortem (po śmierci) pro

przed, za, dla, w obronie

praeter obok, mimo, z wyjątkiem, oprócz praeter castra (obok obozu); omnes praeter unum (wszyscy oprócz jednego) pro castris (przed obozem); pro patria pugnare (za ojczyznę, dla ojczyzny walczyć); pro Milone (mowa w obronie Milona); ora pro nobis (módl się za nami); pro me (zamiast mnie)
prope blisko, przy, w pobliży, niedaleko prope ripam (przy brzegu, nad brzegiem)
propter z powodu, dla, ze względu na propter senectutem (z powodu starości)
secundum wzdłuż, według, zgodnie z secundum flumen (wzdłuż rzeki); secundum naturam (według, zgodnie z naturą) sine

bez

suprā nad, ponad, powyżej supra vires (ponad siły); supra modum (ponad miarę) sine spe (bez nadziei); sine ulla dubitatione (bez żadnej wątpliwości); sine pugna (bez walki)
trans z tamtej strony, poza, za trans Rhenum (za Renem)
ultra z tamtej strony, poza, za ultra montes (za górami)  
    

X

    

strona główna

wietrzyk