orn. SumpÒsion orn.

czyli

TEMATYCZNY SŁOWNICZEK

polsko-łacińsko-(staro)grecki

(opracował Petros Pneumaticos)

 strona główna



Sentencje łacińskie i greckie:
 
MATER NOSTRA,
czyli co zawdzięczamy antykowi Morza Śródziemnego:

Topograficzny Słownik Starożytnego Rzymu:

Topograficzny Słownik Starożytnych Aten:
http://athenae_antiquae.wietrzykowski.net/

 











cienie4

 

 

Zaimek: nikt, nic
nemo,  nihil

N.

nemo

nihil

G.

nullíus

nullíus rei

D

némini

nulli rei

Acc.

néminem

nihil

Abl.

nullo

nullā re

 


 

Zaimek: nikt, ani jeden
oÙde…j, oÙdem…a, oÙdšn

N.

oÙde…j

oÙdem…a

oÙdšn

G.

oÙdenÒj

oÙdemi©j

oÙdenÒj

D

oÙden

oÙdemi´

oÙden

Acc.

oÙdšna

oÙdem…an

oÙdšn

 


X


 

Zaimek: żaden, żadna, żaden
nullus, nulla, nullum

N.

nullus

nulla

nullum

G.

nullíus

nullíus

nullíus

D

nulli

nulli

nulli

Acc.

nullum

nullam

nullum

Abl.

nullo

nulla

 nullo

 

N.

nulli

nullae

nulla

G.

nullorum

nullarum

nullorum

D

nullis

nullis

nullis

Acc.

nullos

nullas

nulla

Abl.

nullis

nullis

nullis

 

   
 

 

Zaimek: żaden, żadna, żaden
mhde…j, mhdem…a, mhdšn

N.

mhde…j

mhdem…a

mhdšn

G.

mhdenÒj

mhdemi©j

mhdenÒj

D

mhden

mhdemi´

mhden

Acc.

mhdšna

mhdem…an

mhdšn

 

 

X


Zaimki nieokreślone – pronomina indefinita

W znaczeniu rzeczownym

W znaczeniu przymiotnym

Ali-quis, ali-quid; quis, quid – ktoś, coś
Quis-quam, quid-quam (quicquam) – ktoś, coś
Qui-dam, quae-dam, quiddam – pewien, jakiś
Quis-que, quid-que – każdy
Unus-quis-que, unum-quid-que – każdy z osobna
Qui-vis, quae-vis, quid-vis – ktokolwiek, cokolwiek
Qui-libet, quae-libet, quid-libet – ktokolwiek, cokolwiek

Ali-qui, ali-qua, ali-quod; qui, quae, quod – jakiś
Ullus, ulla, ullum – jakiś
Qui-dam, quae-dam, quod-dam – pewien, niejaki, jakiś
Quis-que, quae-que, quod-que – każdy
Unus-quis-que, una-quae-que, unum-quod-que – każdy z osobna
Qui-vis, quae-vis, quod-vis – którykolwiek
Qui-libet, quae-libet, quod-libet – którykolwiek



Zaimki nieokreślone – pronomina indefinita

W znaczeniu rzeczownym

W znaczeniu przymiotnym

tij, ti – ktoś, coś

poiÒj, poi£, poiÒn – pewien, jakiś

pÒteroj, potšra, pÒteron – któryś, którykolwiek z dwóch

p©j, p©sa, p©n; ¤paj, ¤pasa, ¤pan; ›kastoj, ˜k£sta, ›kaston – każdy
 

Óstij, ¼tij, Óti – którykolwiek

X






DODATKI GRAMATYCZNE
 
girl.girl.girl.

ZAIMKI  ŁACIŃSKIE  I  GRECKIE

pronomina – ¢ntwnum…ai

  Zaimki osobowe (personalia)
ja, ty, my, wy
ego, tu, nos, vos
Zaimek
zwrotny

(reflexivum)
  Zaimki osobowe (personalia)
ja, ty, my, wy
™gè, sÚ, ¹me‹j, Øme‹j
Zaimek
zwrotny

(reflexivum)
S
I
N
G
U
L
A
R
I
S
N. ego – ja tu – ty N. ™gè -
G. mei tui sui   siebie G. ™moà = mou smoà - sou aÙtoà,
aÙtÁj, aÙt
os. 1: ™mautoà,-Áj
os. 2: seautoà,-Áj
os. 3: ˜autoà,-Áj
D. mihi tibi sibi   sobie D. ™mo… = moi so… = soi aÙtù, aÙtÍ, aÙtù os. 1: ™mautù,-Í
os. 2: seautù,-Í
os. 3: ˜autù,-Í
Acc. me te se   siebie Acc. ™mš = me sš = se j, aÙt»n, aÙtÒn os. 1: ™mautÒn,-»n
os. 2: seautÒn,-»n
os. 3: ˜autÒn,-»n
Abl. me te se   sobą          

 

 

Zamiast cum me, cum te itd.
mówi się: mecum, tecum, nobiscum, vobiscum, secum
  Jako zaimka osobowego os. 3 używano  w Nom. zaimków wskazujących:
Óde, oátoj, ™ke‹noj,
w pozostałych przypadkach zaimka aÙtoj bez rodzajnika.

 

P
L
U
R
A
L
I
S

N. nos – my vos – wy N. ¹me‹j Øme‹j -
G. nostri   nas
nostrum   z nas
vestri   was
vestrum   z was
sui   siebie G. ¹mîn Ømîn aÙtîn, aÙtîn, aÙtîn os. 1: ¹mîn aÙtîn
os. 2: Ømîn aÙtîn
os. 3: sfîn aÙtîn = ˜autîn
D. nobis vobis sibi   sobie D. ¹m‹n Øm‹n aÙto‹j, aÙta‹j, aÙto‹j os. 1: ¹m‹n aÙto‹j,-a‹j
os. 2: Øm‹n aÙto‹j,-a‹j
os. 3: sf…sin aÙto‹j,-a‹j = ˜auto‹j,-a‹j
Acc. nos vos se   siebie Acc. ¹m©j Øm©j aÙtoÚj, aÙt£j, aÙt£ os. 1: ¹m©j aÙtoÚj,-£j
os. 2: Øm©j aÙtoÚj,-£j
os. 3: sf©j aÙtoÚj,-£j, sfša aÙt£ = ˜autoÚj,-£j,-£
Abl. nobis vobis se   sobą          

  

 

X

  
Zaimki dzierżawcze (possessiva)
mój, twój, swój
meus, mea, meum;
tuus, tua, tuum; suus, sua, suum
  Zaimki dzierżawcze (possessiva)
mój, twój, swój
™mÒj, ™m», ™mÒn; sÒj, s», sÒn;
dla os. 3 plur: sfšteroj (swój, ich)

S
I
N
G
U
L
A
R
I
S

N. meus, mea, meum tuus, tua, tuum suus, sua, suum N. ™mÒj, ™m», ™mÒn sÒj, s», sÒn sfšteroj
sfetšra
sfšteron
G. mei, meae, mei tui, tuae, tui sui, suae, sui G. ™moà, ™mÁj, ™moà soà, sÁj, soà sfetšrou,
sfetšraj, sfetšrou
D. meo, meae, mei tuo, tuae, tuo suo, suae, suo D. ™mù, ™mÍ, ™mù sù, sÍ, sù sfetšrJ,
sfetšrV, sfetšrJ
Acc. meum, meam, meum tuum, tuam, tuum suum, suam, suum Acc. ™mÒn, ™m»n, ™mÒn sÒn, s»n, sÒn sfšteron,
sfšteran,
 sfšteron
Abl. meo, mea, meo tuo, tua, tuo suo, sua, suo        

  

P
L
U
R
A
L
I
S

N. mei, meae, mea tui, tuae, tua sui, suae, sua N. ™mo…, ™ma…, ™m£ so…, sa…, s£ sfšteroi, sfšterai, sfštera
G. meōrum,  mearum, meorum tuōrum; tuarum, tuorum suōrum, suarum, suorum G. ™mîn, ™mîn, ™mîn, sîn, sîn, sîn sfetšrwn
sfeterîn
sfetšrwn
D. meis tuis suis D. ™mo‹j, ™ma‹j, ™mo‹j so‹j, sa‹j, so‹j sfetšroij
sfetšraij
sfetšroij
Acc. meos tuos suos Acc. ™moÚj, ™m£j, ™m£ soÚj, s£j, s£ sfetšrouj
sfetšraj
sfštera
Abl. meis tuis suis    

 

  Zaimek dzierżawczy nasz, wasz:
noster, nostra, nostrum
vester, vestra, vestrum
odmieniają się regularnie wg dekl. I i II
  Zaimek dzierżawczy nasz, wasz:
¹mšteroj, ¹metšra, ¹mšteron
Ømšteroj, Ømetšra, Ømšteron
odmieniają się regularnie wg dekl. I i II

   

 

X

   
Zaimki pytajne (interrogativa)
kto? co?
quis? quid?
Zaimek względny (relativum)
który, która, które;
jaki, jaka, jakie
qui, quae, quod
  Zaimki pytajne (interrogativa)
kto? co?
t…j; t…;
Zaimek względny (relativum)
który, która, które;
jaki, jaka, jakie
Ój, Â, Ó

S
I
N
G
U
L
A
R
I
S

N. quis?
kto?
quid?
co?
qui
który
quae
która
quod
które

N.

m.f.
t…j
n.
t
Ój  Ó
G. cuius?
kogo?
cuius?
czego?
cuius
którego
cuius
której
cuius
którego

G.

t…noj t…noj oá Âj oá
D. cui?
komu?
cui?
czemu?
cui
któremu
cui
której
cui
któremu

D.

t…ni t…ni ú Î ú
Acc. quem?
kogo?
quid?
co?
quem
którego
quam
którą
quod
które

Acc.

t…na t Ón Ân Ó
Abl. quo?
kim?
quo?
czym?
quō
którym
quā
którą
quō
którym

 

 

P
L
U
R
A
L
I
S

N.     qui
którzy
quae
które
quae
 które
 N. t…nej t…na o a ¤
G.     quōrum
których
quārum
których
quōrum
których
 G. t…nwn t…nwn ïn ïn ïn
D.     quibus
którym
quibus
którym
quibus
którym
D.  t…si(n) t…si(n) oŒj aŒj oŒj
Acc.     quos
których
quas
które
quae
które
 Acc. t…naj t…na oÛj ¤j ¤
Abl.     quibus
którymi
quibus
którymi
quibus
którymi

 

 

  Zaimek pytajny może zostać wzmocniony przyrostkiem
–nam: quisnam?, quemnam?
Zamiast cum quo mówi się quocum,
zamiast cum quibus mówi się quibuscum

 

 

 

X

  

Zaimki wskazujące – pronomina demonstrativa (1)

is, ea, id
ten, ta, to; on, ona, ono
hic, haec, hoc
ten oto, ten nasz, ten obecny
  Óde, Âde, tÒde
ten oto, ten tutaj

S
I
N
G
U
L
A
R
I
S

N.

is

ea

id

hic

haec

hoc

N.

Óde

Âde

tÒde

G.

eius

eius

eius

huius

huius

huius

G.

toàde

tÁsde

toàde

D.

ei

ei

ei

huic

huic

huic

D.

tùde

tÍde

tùde

Acc.

eum

eam

id

hunc

hanc

hoc

Acc.

tÒnde

t»nde

tÒde

Abl.

hōc

hāc

hōc

 

 

P
L
U
R
A
L
I
S

N.

ei (ii)

eae

ea

hi

hae

haec

N.

oŒde

aŒde

t£de

G.

eōrum

eārum

eōrum

hōrum

hārum

hōrum

G.

tînde

tînde

tînde

D.

eis (iis)

eis (iis)

eis (iis)

his

his

his

D.

to‹sde

ta‹sde

to‹sde

Acc.

eos

eas

ea

hos

has

haec

Acc.

toÚsde

t£sde

t£de

Abl.

eis (iis)

eis (iis)

eis (iis)

his

his

his

 

 

 

X

 

Zaimki wskazujące – pronomina demonstrativa (2)

iste, iste, istud
ten, ta, to (ten twój, ten wasz)
  oátoj, aÛth, toàto
ten, ta, to (ten twój, ten wasz)

S
I
N
G
U
L
A
R
I
S

N.

iste

ista

istud

N.

oátoj

aÛth

toàto

G.

istíus

istíus

istíus

G.

toÚtou

taÚthj

toÚtou

D.

isti

isti

isti

D.

toÚtJ

taÚtV

toÚtJ

Acc.

istum

istam

istud

Acc.

toÚton

taÚthn

toàto

Abl.

istō

istā

istō

 

 

P
L
U
R
A
L
I
S

N.

isti

istae

ista

N.

oátoi

aátai

taàta

G.

istōrum

istārum

istōrum

G.

toÚtwn

toÚtwn

toÚtwn

D.

istis

istis

istis

D.

toÚtoij

taÚtaij

toÚtoij

Acc.

istos

istas

ista

Acc.

toÚtouj

taÚtaj

taàta

Abl.

istis

istis

istis

 

 


X


Zaimki wskazujące – pronomina demonstrativa (3)

ille, illa, illud
tamten, tamta, tamto;
ów, owa, owo

 

™ke‹noj, ™ke…nh, ™ke‹no

tamten, ten tam, ów

S
I
N
G
U
L
A
R
I
S

N.

ille

illa

illud

N.

™ke‹noj

™ke…nh

™ke‹no

G.

illíus

illíus

illíus

G.

™ke…nou

™ke…nhj

™ke…nou

D.

illi

illi

illi

D.

™ke…nJ

™ke…nV

™ke…nJ

Acc.

illum

illam

illud

Acc.

™ke‹non

™ke…nhn

™ke‹no

Abl.

illō

illā

illō

 

 

P
L
U
R
A
L
I
S

N.

illi

illae

illa

N.

™ke‹noi

™ke‹nai

™ke‹na

G.

illōrum

illārum

illōrum

G.

™ke…nwn

™ke…nwn

™ke…nwn

D.

illis

illis

illis

D.

™ke…noij

™ke…naij

™ke…noij

Acc.

illos

illas

illa

Acc.

™ke…nouj

™ke…naj

™ke‹na

Abl.

illis

illis

illis

 

 

 

X


Zaimki wskazujące – pronomina demonstrativa (4)

ipse, ipsa, ipsum
sam, sama, samo; on sam;
on właśnie
  aÙtÒj, aÙt», aÙtÒ(n)
sam, on sam

S
I
N
G
U
L
A
R
I
S

N.

ipse

ipsa

ipsum

N.

aÙtÒj

aÙt»

aÙtÒ(n)

G.

ipsíus

ipsíus

ipsíus

G.

aÙtoà

aÙtÁj

aÙtoà

D.

ipsi

ipsi

ipsi

D.

aÙtù

aÙtÍ

aÙtù

Acc.

ipsum

ipsam

ipsum

Acc.

aÙtÒn

aÙt»n

aÙtÒ(n)

Abl.

ipsō

ipsā

ipsō

 

 

P
L
U
R
A
L
I
S

N.

ipsi

ipsae

ipsa

N.

aÙto…

aÙta…

aÙt£

G.

ipsōrum

ipsārum

ipsōrum

G.

aÙtîn

aÙtîn

aÙtîn

D.

ipsis

ipsis

ipsis

D.

aÙto…j

aÙta…j

aÙto…j

Acc.

ipsos

ipsas

ipsa

Acc.

aÙtoÚj

aÙt£j

aÙt£

Abl.

ipsis

ipsis

ipsis

 

 




strona główna

wietrzyk